zaterdag 24 november 2012

In de kunst speelt geld geen rol


In de kunst speelt geld geen rol! Of toch niet?

We leven in een maatschappij waar geld een belangrijke rol speelt. Of we dat nu willen en of we het leuk vinden of niet. En ook in de wereld van het modeltekenen ontkomen we er niet echt aan. 
We hebben het dan over de soms wat emotioneel beladen modelvergoeding ofwel de vergoeding voor het poseren als model.
In de kunst speelt geld geen rol

Vergoeding per sessie of per uur

Normaal gesproken wordt het poseerwerk van een kunstmodel per sessie of af en toe per uur vergoed. Die vergoeding kan in geld zijn maar we komen ook nog wel eens voorstellen tegen als "een vermelding van je naam bij mijn expositie" of een beloning middels een schilderij of een tekening. Of deze niet-geldelijke vergoedingen interessant genoeg zijn is aan ieder model om zelf te besluiten. Maar in het grootste deel van het loven- en biedenspel rond de vergoeding voor het poseren praten we toch over een vergoeding in euro’s.

Wat is een normaal tarief?

En dan komt vooral bij beginnende modellen en bij tekenaars die nog niet veel ervaring met modellen hebben natuurlijk de vraag omhoog "wat is bij poseren nu eigenlijk het normale tarief?".

dynamisch modeltekenen voor de echte liefhebber.
Is dynamisch modeltekenen
ook iets voor u?
Op het moment van schrijven, najaar 2012, zien we dat het grootste deel, ongeveer 75% van de tekenclubs en inloopateliers een minimaal tarief voor de modelvergoeding van 35 tot 40 euro per teken- of schildersessie van gemiddeld 2,5 uur hanteert. Rijksacademies zitten meestal iets lager en dan hebben we het over een euro of dertig. Lagere beloningen zijn zeer sporadisch en komen eigenlijk alleen bij portrettekenen voor. 


En er zijn een paar uitschieters bij privé-tekenclubs die niet aan strakke budgetten vast zitten. Die gaan soms tot aan de 50 euro per sessie. 

Voor poseren op zaterdag en zondag wordt meestal ook een opslag gegeven die op kan lopen tot 50% boven het normale tarief.

Reiskosten kunnen een fors verschil maken

Niet elk model woont echter in de buurt van de tekenclub. En reiskosten kunnen met de huidige brandstofprijzen of kosten van het openbaar vervoer tegenwoordig fors oplopen. Daarom wordt er bij modellen die verder weg wonen meestal naast de gewone modellenvergoeding een tegemoetkoming in de reiskosten gegeven. 

Deze  tegemoetkoming varieert tot een vrij willekeurige, niet-dekkende standaard bijdrage van enkele euro's tot een maatwerk vergoeding van 19 cent de kilometer. OV-kosten worden in dat laatste geval in het algemeen ook volledig vergoed.

poseervergoeding

Verschillen gekleed en ongekleed

Soms wordt er van deze min of meer geaccepteerde standaardvergoedingen afgeweken of worden er verschillende tarieven geïntroduceerd. We zien dat bijvoorbeeld bij naakt en niet-naakt poseren. Voor een naaktsessie wordt dan enkele euro's meer betaald dan voor gekleed poseren. 

Ander tarief voor portrettekenen


Zo komen we ook voor "portrettekenen" naar omlaag afwijkende tarieven tegen. Deze tarieven zijn in het algemeen enkele euro's lager onder het motto "daar kun je gemakkelijker mensen voor krijgen". 

Zo zien we dat het westerse kapitalisme met prijzen op basis van vraag en aanbod zelfs zijn intrede heeft gedaan in de wereld van het modeltekenen.

Het model is wel altijd de tijd kwijt

Voor modellen die volledig hun werk hebben gemaakt van hun poseerwerk heeft dit iets onlogisch. Als professioneel model heb je in principe elke dag drie dagdelen tot je beschikking die je efficiënt wilt benutten, omdat je er als professional van leven wilt. In één dagdeel doe je dan één poseersessie inclusief je reistijd. 

Gekleed of ongekleed maakt het model niet uit


Of je die poseersessie dal al dan niet met kleren aan doet maakt voor een professioneel model echt totaal geen enkel verschil.  Misschien dat je met een paar euro extra modelvergoeding een beginnend model stimuleert tot naakt poseren? Erg waarschijnlijk lijkt dat ook niet. 

Het geeft eigenlijk meer een beetje het gevoel dat de tekenclub of de academie dat naakt poseren toch een beetje "raar" vindt en dat er daarom maar een paar euro extra voor op tafel moet komen.

vergoeding voor poseren als model

Inclusief de pauze?

Een ander verschil wat je tegenkomt bij het bepalen van de vergoeding is de lengte van de sessie. De meeste sessies zijn tweeënhalf uur. Een argument dat dan soms gebruikt wordt om het tarief wat te verlagen is dat men een langere pauze dan normaal heeft. Of dat men sessies heeft die korter zijn dan gemiddeld. Hier geldt hetzelfde verhaal als hierboven: Een professioneel model heeft gewoon een dagdeel voor die club of academie gereserveerd. En de exacte duur speelt dan echt geen rol. Evenmin als de lengte van de pauze.

De best betalende club gaat voor

En zeker op dagen die toch wel vol komen, zoals de uiterst populaire dinsdagavond, zal een professioneel model kiezen voor de best betalende tekenclub.


Cursisten vullen het budget aan

Een aantal academies beseft zelf heel goed dat men niet al te best van betalen is, zeker als het een goed en zeer ervaren model betreft. Het komt dan ook regelmatig voor dat de docent, al dan niet samen met de cursisten het tarief voor een dergelijk model aanvult tot een acceptabel niveau. 

Boetseercursus zonder model


Er is zelfs een academie die zogenaamd een modelboetseercursus zonder model aanbiedt. De docent en de cursisten regelen dan zelf het model en betalen dit ter plaatse uit met het verzoek aan het model hier tegenover het bestuur discreet mee om te gaan. Bizar maar harde realiteit.

Is de betaling van uw tekenclub soms het probleem?

poseervergoedingHeeft uw tekenclub wel eens problemen met het vinden van goede, ervaren modellen? Of zeggen modellen vrij vaak met vage redenen af? Check dan uw voorwaarden, en met name de vergoeding voor poseren eens tegen het voorgaande verhaal. Wellicht zit daar iets van een verklaring bij. Want niet elk model is assertief genoeg om ronduit te zeggen dat ze eigenlijk geen zin heeft om voor te lage vergoeding te komen. 

En er zijn zelfs modellen die gewoon afbellen als ze elders een beter tarief kunnen krijgen. Het hoort natuurlijk niet. Maar het is van bepaalde modellen bekend dat ze dat wel degelijk doen.


Update 2018/2019


Dit artikel is van 2012 en gezien de enorme prijsstijgingen, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer zou je verwachten dat de vergoedingen in 7 jaar tijd flink gestegen zouden zijn. Dat is echter lang niet altijd het geval. Je krijgt nog steeds vergoedingen van 25 euro voor een sessie aangeboden.

De gemiddelde vergoeding ligt nu rond de 40 euro. Uitschieters naar 50 euro maar die zijn zeldzaam.

Gratis poseren houdt de vergoedingen laag

Een paar trends zorgen ervoor dat de vergoedingen voor modellen laag blijven:

1. Een gigantisch groot aanbod van mannelijke modellen die gratis willen poseren mits ze dat naakt mogen doen.

2. Een groot aanbod van modellen uit het Oostblok die poseren met een alleen een fooienpot zonder tarief. Vaak gaat dit gepaard met een verhaal over zieke familieleden (vooral kinderen) waar men geld voor moet verdienen.


Inkomen uit poseren halen wordt steeds lastiger

Kon je zo rond 2010 - 2013 als model best leven van je modelwerk, zo rond 2019 is dat een stuk lastiger geworden. Het aantal clubs is fors teruggelopen, de kosten zijn flink gestegen maar de vergoedingen blijven constant.